Nescio in het secundair onderwijs: een vergelijkende kritische studie van 5 Zuid-Nederlandse handboeken

Paul Eyckens

 

DEEL I : STUDIE VAN DE SCHRIJVER: Biografie: Vroegste jeugd

   
     
   

B.l. Vroegste jeugd

Jan Hendrik Frederik Grönloh, in de omgang Frits genoemd, werd geboren in Amsterdam op 22 juni 1882 als eerste zoon van J.H.F. Grönloh en Martha Maria van der Reijden. Uit dit huwelijk werden later nog één zoon en twee dochters geboren.

De vader van Frits was afkomstig uit een Duitse familie die zich reeds in de 18de eeuw in Nederland had gevestigd. Hij verdiende zijn brood als winkelier en smid.

Over Frits' moeder is weinig bekend. Wel weten we dat de jonge Frits Grönloh een grote bewondering had voor zijn grootmoeder langs moederszijde, Dina Zoet, die hij tot zijn elfde jaar heeft gekend.
Zij was lid geweest van de "Zwijndrechtse Broederschap" een nieuwlichtersbeweging uit de 19de eeuw, en had naar toenmalige normen een erg avontuurlijk leven achter de rug. Volgens Nescio was ze zelfs ooit "gevankelijk met andere nieuwlichters onder soldatengeleide met de trekschuit op de Haarlemmerweg aangekomen, door deze soldaten tegen steengooiend publiek beschermd." [1]
Van zijn zesde tot zijn twaalfde levensjaar bezocht Frits de lagere school in de lste Swindenstraat te Amsterdam.
Van deze zes jaar uit zijn leven onthouden we vooral de wandeltochten die hij Is zondags met zijn ouders maakte in de buurt van Amsterdam : Watergraafsmeer, Oud-Diemen, Duivendrecht en zovele andere stukjes natuur die hij in zijn verhalen op zo een onnavolgbare manier zal vereeuwigen.
 
Misschien nog belangrijker in verband met zijn ontluikende liefde voor die natuur waren de woensdagnamiddagen waarop hij er alleen op uit trok. 
Van deze exploratietochten maakte hij overigens al vanaf zijn 9de jaar aantekeningen in zijn dagboek, dat al min of meer vooruitwijst naar zijn latere schrijverschap.

Achter iedere aantekening, hoe nuchter ook, schuilt reeds het landschap en de ontroering daarover. Nescio's proza is ondenkbaar zonder die prachtige beschrijvingen van de Hollandse natuur, die hij zijn leven lang exploreerde (de 9-jarige Frits spreekt van "de eerste inbezitname dezer plaatsen" [2]).

Als we de verhalen van zijn grootmoeder en zijn dagboekaantekeningen buiten beschouwing laten, weten we maar heel weinig over Nescio's vroegste jeugd. Eén van zijn biografen vermeldt zelfs dat men bij de Grönlohs feest vierde toen Frits op zijn 10de een keer in het water was gevallen, omdat er eindelijk eens iets gebeurde met die altijd zo stille jongen.

   

[1] Nescio. Uitgave van het Nederlands Letterkundig Museum en Documentatiecentrum te 's-Gravenhage, o.c., p.4. .

[2] Uit de jongensdagboeken van Nescio. Wordt vermeld in het VARA‑televisieprogramma "Signalement Nescio", verzorgd door H. De By en uitgezonden op 24-7-1964. De tekst van dit programma is terug te vinden in L. FRERICHS, Over Nescio, o.c., p. 276-283.

 
     
   

Inhoudstafel

   

Terug naar vorige pagina...

   

Volgende pagina