Persbericht 'De Uitvreter' van Nescio door Johannes Kemkens

Johannes Kemkens maakt al 25 jaar solovoorstellingen waarin literaire werken tot leven komen. Met de uitvoering van Nescio's Uitvreter geeft hij letterlijk een zilveren feestje voor iedereen die juweeltjes kan waarderen. Het is een intrigerende voorstelling over doorleven en overleven. Een voorstelling die de verbeelding niet 'dichtmetselt' maar die juist aanzet tot overpeinzing en twijfel. 'De Uitvreter' is meer dan een beroemd verhaal.

De Uitvreter is Japi. Zijn lijfspreuk is 'Ik ben niks en ik doe niks.' Koekebakker, een vriend van een vriend van Japi, ziet hem in eerste instantie als een klaploper die geniet op kosten van een ander. Maar Koekebakker raakt ook geïntrigeerd door wat Japi kan en hij kennelijk niet. Wat hem tot nieuwe inzichten brengt, inzichten die zijn verweven in het verhaal wat Nescio Koekebakker laat vertellen. Een verhaal dat nog steeds actueel is door de thema's en vraagstukken die er in zitten.

Wie is wie?
Japi verzet zich tegen het duffe bestaan van uitgebluste, verstarde en bekrompen burgers, die zich druk maken om het tijdelijke en maar 'voorttobben'. Ondertussen probeert hij het leven intens te vieren. En daarmee spreekt Japi tot de verbeelding. Zeker omdat zijn levenshouding haaks staat op die van Koekebakker en de andere personages die een rol spelen in het verhaal. Allemaal vinden ze hun eigen 'oplossing' om te overleven. Zo is er Bavink, de maat en metgezel van Japi, die krankzinnig wordt en Hoyer die zijn talent verkwanselt door broodschilder te worden. Samen staan alle personages voor hoge verwachtingen en jeugdige overmoed. Maar iedere stap die ze doen brengt ze, soms zonder het te willen, vaster in het gareel van de maatschappij. Waarbij Japi ondertussen bezig is vorm te geven aan zijn enige wens: te versterven en onaandoenlijk te worden voor honger en slaap, voor kou en nat.

Wie is Johannes Kemkens?
Johannes Kemkens vertolkt Koekebakker. Door zijn ogen laat hij het publiek beleven wat de personages in het verhaal zich allemaal afvragen. Waarbij Kemkens ook zichzelf de vraag stelt: "Ben ik een Koekebakker? Of ben ik een Japi? Wie ben ik trouwens uiteindelijk geworden? En wie zou ik willen zijn?" Kemkens voerde 'De Uitvreter' al eerder uit in zijn 25-jarige bestaan als theatermaker. (Uit recensies van toen: 'Springlevend, sfeervol, een waar eerbetoon' en 'Ik ben blij dat Japi het toneel heeft gehaald. Ook voor Nescio.' Kemkens: "Ik heb voor deze jubileumvoorstelling opnieuw 'De Uitvreter' gekozen omdat ik vind dat Nescio nog steeds actueel en van een poëtische schoonheid is. En ik heb in de afgelopen 25 jaar 'Koekebakker' ook anders leren zien. Mijn groeiend inzicht maakt het interessant opnieuw met hetzelfde materiaal te werken. Onze kijk op de wereld en het leven verandert immers voortdurend en juist dat maakt het verschil. Voor mij en voor mijn publiek van toen en nu."

In 1994 bracht Johannes Kemkens de solovoorstelling Titaantjes uit nadat hij hetzelfde met De uitvreter had gedaan.

Hij speelt er Koekebabber : "Ik speel Koekebakker, zittend op een duin, als een van de laatste Titaantjes. Hij laat het verleden nog eens de revue passeren om vervolgens gedesillusioneerd zijn boeltje te pakken en te vertrekken. Van al die idealen die hij hij en zijn vrienden toen zo gekoesterd hadden, daar is niet veel van overgebleven. Alleen in het denken is hij nog altijd vrij. Dat is zijn troostgevende eindconclusie."

Het toneelbeeld bestaat uit een zelf in elkaar getimmerd heuveltje van wit geschilderd hout. Aan de voet ligt wat zeezand. Een oude, deels onttakelde schrijfmachine met een lange papierrol waarop Koekebakker zijn artikeltjes tikt, behoort tot de attributen. Een wit achterdoek suggereert eveneens ruimtelijkheid.

Solovoorstelling De uitvreter door Johannes Kemkens.